نبوده و يا وى از آن ، آگاهى نداشته است . امّا با مراجعه به كتاب‌هاى تراجم و فهارس و ساير مصادر ، معلوم مىشود كه تا نيمه اوّل سده دهم هجرى ، نشانى از حاشيه يا شرحى بر كافى در دست نيست و از نيمه دوم سده دهم تا حدود زمان وفات ميرداماد ( 1041 ق ) شش شرح و حاشيه را مىشناسيم كه « تعليقه » ميرداماد ، هفتمى آنهاست . شروح كافى قبل از صدرالمتألهين از اين قرارند : 1 . شرح اصول كافى ، از شيخ محمدعلى بن محمد بلاغى ( م 1000 ق ) و جدّ اعلاى شيخ محمدجواد بلاغى صاحب تفسير آلاء الرحمن . در تنقيح المقال نواده او آمده است : از جمله علماى متأخّر كه فاضل استرآبادى در كتاب رجال كبير خود ، نام و شرح حال او را نياورده ، جدّ من ، محمدعلى بن محمد بلاغى است كه از وجوه مجتهدان متأخّر و فضلاى متبحّر ، عالمى ثقه ، صحيح الحديث ، واضح الطريقه ، نقى الكلام و جيّد التصانيف بود . شاگردانى عالم ، فاضل و جليل داشت و او را تأليفاتى است از جمله شرح اصول كافى . « 1 » متأسفانه تا آنجا كه نگارنده اطّلاع دارد ، نسخه‌اى از اين شرح درفهارس معرّفى نشده و در دست نيست . 2 . شرح روضه كافى ، از مير سيد حسين مجتهد كَرَكى ( م 1001 ق ) . اين شرح در رياض العلماء ياد شده و نسخه‌اى از آن ، سراغ نداريم . « 2 » 3 . حاشيه اصول كافى ، از شيخ محمد ، پسر صاحب معالم ( م 1030 ق ) . از اين كتاب در ( كشف الحجب ) كَنتورى ، ياد شده است ؛ « 3 » امّا شيخ على بن شيخ محمد در كتاب ( الدرّ المنثور ) مىنويسد : مِن تأليفات والدى كتاب مشتمل على مسائل و بعض أحاديث الكافى نقلتها فى كتاب الدر المنظوم وفيه فوائد متفرقة . « 4 »

--> ( 1 ) . روضات الجنات ( چاپ دوم سنگى ) ، السيد محمد باقر الخوانسارى ، ص 632 . ( 2 ) . رياض العلماء ، عبداللَّه افندى ، ج 2 ، ص 67 . ( 3 ) . كشف الحجب ، الكنتورى ، ص 184 . ( 4 ) . الدرّالمنثور ، شيخ على بن محمد ، نسخه خطّى كتابخانه مسجد اعظم قم . اين كتاب ، چاپ شده است ؛ امّا الدرالمنظوم چاپ نشده است .